Als je in je klas rondkijkt zul je het zeker herkennen. Sommige leerlingen gaan vrij ontspannen hun toets maken, het lijkt hun niet te deren wat de uitkomst zal zijn. En andere leerlingen zijn ervaren stress. Het begint soms al dagen van tevoren waarin je ziet, hoort en voelt dat dit proces op gang komt. Deze leerlingen worden onrustig, druk en gespannen of juist het tegenovergestelde. Feit blijft: ze ervaren stress.

toetsstress je hebt het of je hebt het niet

Wat is stress?

Ik was zo’n stresskip van nature. Zelfs als bij wiskunde de sommen beantwoord moesten worden en ik al wist welke som ik moest uitleggen, schoot ik al in de stress. De hele les was ik bezig om het antwoord te controleren bij anderen, te bang om het foute antwoord te geven.

Waarom heeft de een veel meer last van stress dan de ander? Daarvoor moet je eerst de oorsprong van stress weten. Stress is namelijk een biologische reactie op een bedreigende situatie. Maar ja, wat is bedreigend? Dat verschilt natuurlijk van persoon tot persoon. Sommige jongeren vinden op het podium staan voor publiek verschrikkelijk en anderen doe je er een groot plezier mee.

Toetsstress

Of een toets als stressvol wordt ervaren hangt af van hoe bedreigend een leerling de toets inschat. Bedreigend is dan wel een gek woord. Maar wat ik bedoel is: wat voelt een leerling over deze toets? Hoe belangrijk is deze toets voor de leerling? En als je dat omdraait: hoe gevaarlijk/bedreigend is hij voor de leerling? Niet voor zijn leven natuurlijk, maar het gevaar op school zit hem voor leerlingen in zaken als:

  • belangrijkheid van de toets voor de overgang
  • de waarde van het toetscijfer
  • het vergeten van de geleerde stof
  • reactie van anderen

En dat is indirect ook het leven van een leerling. Want een groot deel van zijn tijd brengt hij door op school. Van allerlei kanten zijn er, al dan niet, hoge verwachtingen. Het gaat dan over de bedreigingen in de vorm van de reactie van anderen (klasgenoten, docenten en ouders) over het te behalen resultaat. Kortom, een leerling kan behoorlijk wat bedreigingen ervaren.

Stress hanteerbaar maken

Van nature zijn sommige personen grotere ‘stresskippen’ dan andere. En dat is niet erg. Want stress kan ook zorgen voor betere resultaten. Het gaat er om hoe een leerling omgaat met de stress. Deze stap wordt alleen vaak overgeslagen op school. Want ‘natuurlijk is iedereen zenuwachtig’ voor de toets. En ‘het komt allemaal wel goed’.

Alleen………. hoe dan? Een leerling die veel last heeft van stress en de daarbij behorende gedachten heeft niet genoeg aan deze zinnen. Daarom is het echt belangrijk dat een docent leerlingen handvatten aanreikt hoe ze kunnen omgaan met hun stress.

Niet ingewikkeld of diepgaand, gewoon to-the-point.

  1. Acceptatie: uitspreken dat je echt zenuwachtig bent en je hierin gekend voelen.
  2. Ademhalen: diep en bewust ademhalen zorgt voor meer rust en ontspanning.
  3. Jezelf bevragen: is dit waar wat je denkt? Kun je zeker weten dat dit waar is?
  4. Voorstellen: hoe zou het zijn als het niet waar is wat je denkt? Hoe kun je je gedachten omdraaien?
  5. Ontspanningsoefening: dit is geen verloren tijd, maar nodige tijd! Zo kun je geconcentreerd beginnen.

Download hier de gratis checklist: ‘begin je toets zonder stress’

Succes met je toets!

Wil je jouw leerlingen helpen? Maak toetsstress bespreekbaar in je klas. Bagatelliseer het niet. Net zoals volwassenen over van alles en nog wat stress kunnen ervaren, kunnen leerlingen dat evengoed. Ze hebben het nodig om hierin gekend te worden. Ook met stress doe je er toe!

Zorg dat je ze met wat simpele stappen op weg kunt helpen. Je leerlingen zullen je dankbaar zijn!

Over welke, in jouw ogen, simpele dingen, heb jij wel eens stress?